OWY (H05VV-F) a LgY (H07V-K): czym się różnią i gdzie wolno je stosować

OWY i LgY to dwa najczęściej mylone przewody giętkie w zapytaniach ofertowych. Oba mają żyły wielodrutowe i izolację z PVC, oba są miedziane, ale na tym podobieństwa się kończą. OWY (typ zharmonizowany H05VV-F) jest przewodem przyłączeniowym do urządzeń, a LgY (H07V-K) przewodem jednożyłowym bez powłoki do instalacji stałych, rozdzielnic i aparatury. Pomyłka w zapytaniu kończy się ofertą na niewłaściwy wyrób, a w gorszym przypadku niewłaściwym montażem.
Dwa systemy oznaczeń: krajowy i zharmonizowany
W Polsce funkcjonują równolegle dwa sposoby nazywania przewodów. Oznaczenia krajowe (YDY, LgY, OWY, OMY) opisują kolejne warstwy wyrobu literami: Y oznacza polwinit (PVC), D żyłę jednodrutową (drut), L linkę, a Lg linkę giętką. Zasady te opisuje m.in. materiał edukacyjny Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej (zpe.gov.pl), który jako przykład podaje właśnie LgY: „przewód miedziany wielodrutowy, giętki, posiadający izolację z polwinitu”.
Oznaczenia zharmonizowane (H05VV-F, H07V-K) pochodzą z europejskiego systemu oznaczeń przewodów PN-HD 361 (aktualne wydanie: PN-HD 361 S4). Kod zaczyna się literą H (typ zharmonizowany), po niej następuje kod napięcia znamionowego (05 dla 300/500 V, 07 dla 450/750 V), litery materiału izolacji i powłoki (V oznacza PVC) oraz litera budowy żyły (U: jednodrutowa, R: wielodrutowa, K: giętka do instalacji stałych, F: giętka do przewodów ruchomych). Wymagania dla tych typów zawiera seria PN-EN 50525, która jest zharmonizowana z dyrektywą niskonapięciową 2014/35/UE (wykaz norm zharmonizowanych: decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2723).
W zapytaniu ofertowym bezpieczniej jest podać oba oznaczenia, np. „LgY (H07V-K) 1×6 mm² 450/750 V”: kod zharmonizowany jednoznacznie określa wyrób, a oznaczenie krajowe pomaga dostawcy odnaleźć go w swoim asortymencie.
OWY (H05VV-F) – przewód przyłączeniowy
Zakres normy PN-EN 50525-2-11 obejmuje przewody giętkie o izolacji i powłoce z termoplastycznego PVC, na napięcie znamionowe do 300/500 V, przeznaczone do przyłączania urządzeń domowych do instalacji stałej; norma obejmuje wykonania okrągłe i płaskie, a najwyższa temperatura żyły dla typów VV wynosi 70 °C (norma obejmuje też typy V2V2 na 90 °C). To definiuje przeznaczenie OWY: zasilanie urządzeń ruchomych i przenośnych – sprzętu AGD, narzędzi, oświetlenia przenośnego, przedłużaczy. Żyły są giętkie (klasa 5 według PN-EN IEC 60228), bo przewód ma znosić wielokrotne zginanie.
Lżejszym krewnym OWY jest OMY (H03VV-F) na napięcie 300/300 V, stosowany w urządzeniach o małym poborze mocy; jego wersja płaska to OMYp (H03VVH2-F). Konkretne zakresy przekrojów i liczby żył dla każdego z tych typów podaje karta producenta.
Czy OWY można układać w ścianach?
Nie jako przewód instalacji stałej. Przeznaczenie wynikające z normy wyrobu to przyłączanie urządzeń, a nie oprzewodowanie budynku pod tynkiem czy w bruzdach. Zakresy norm rozdzielają te zastosowania: PN-EN 50525-2-11 obejmuje przewody do przyłączania urządzeń domowych do instalacji stałej, a PN-E-90068 przewody (np. YDY) do układania na stałe wewnątrz pomieszczeń. Przewodnik stosowania przewodów do 450/750 V (PN-EN 50565-2) opisuje, w jakich warunkach poszczególne typy mogą pracować; jeśli projekt przewiduje stałe ułożenie przewodu giętkiego (np. w meblach, w konstrukcji maszyny), decyzję należy oprzeć na tym przewodniku i karcie producenta, a nie na przyzwyczajeniu.
LgY (H07V-K) – przewód do rozdzielnic i instalacji stałych
PN-EN 50525-2-31 obejmuje jednożyłowe przewody bez powłoki o izolacji z PVC, na napięcie znamionowe do 450/750 V, przeznaczone do instalacji stałych. Norma zawiera uwagę, że przewody 450/750 V mogą pracować przy 600/1000 V, gdy są stosowane w instalacjach stałych z ochroną mechaniczną, wewnątrz rozdzielnic i aparatury sterowniczej. Najwyższa temperatura żyły dla typów V wynosi 70 °C.
Rodzina obejmuje trzy wykonania żyły, które w oznaczeniach krajowych mają osobne nazwy:
- DY (H07V-U) – żyła jednodrutowa, klasa 1 według PN-EN IEC 60228; do układania w rurach i listwach;
- LY (H07V-R) – żyła wielodrutowa, klasa 2; większe przekroje w instalacjach stałych;
- LgY (H07V-K) – żyła giętka, klasa 5; okablowanie wewnętrzne rozdzielnic, połączenia aparatów, mostki, przewody wyrównawcze.
Brak powłoki oznacza, że LgY nie może leżeć bezpośrednio w tynku ani w bruździe bez osłony: układa się go w rurach, kanałach, listwach i obudowach – zasady doboru i montażu oprzewodowania zawiera PN-HD 60364-5-52. Przekroje, dopuszczalne promienie gięcia i temperatury układania trzeba sprawdzić w karcie producenta.
Zestawienie
| Cecha | OWY (H05VV-F) | LgY (H07V-K) |
|---|---|---|
| Norma wyrobu | PN-EN 50525-2-11 | PN-EN 50525-2-31 |
| Napięcie znamionowe U0/U | 300/500 V | 450/750 V |
| Budowa | wielożyłowy, izolacja PVC + powłoka PVC | jednożyłowy, izolacja PVC, bez powłoki |
| Żyła (PN-EN IEC 60228) | giętka, klasa 5 | giętka, klasa 5 |
| Przeznaczenie | przyłączanie urządzeń do instalacji stałej | instalacje stałe, rozdzielnice, aparatura |
| Najwyższa temperatura żyły | 70 °C (typy VV) | 70 °C (typy V) |
| Układanie w tynku | nie – przewód przyłączeniowy | nie bez osłony – w rurach, kanałach, obudowach |
| Klasa reakcji na ogień | wg DoP producenta | wg DoP producenta |
Typowe błędy w praktyce
- OWY zamiast YDY w instalacji stałej – przewód przyłączeniowy nie jest przewidziany do oprzewodowania budynku.
- LgY luzem w bruździe – przewód bez powłoki wymaga osłony (rura, kanał, listwa).
- Mylenie klas żył: oba przewody mają żyły giętkie klasy 5, ale do zacisków przeznaczonych dla żył jednodrutowych żyłę giętką zakańcza się tulejką lub końcówką zgodnie z instrukcją producenta aparatu.
- „Bezhalogenowy LgY” – LgY ma izolację PVC; wykonania bezhalogenowe to odrębne typy (np. H07Z-K według PN-EN 50525-3-41) i tak trzeba je nazwać w zapytaniu.
- Brak klasy CPR – przewody do stałego wbudowania w obiektach budowlanych są objęte rozporządzeniem (UE) nr 305/2011 i normą PN-EN 50575; klasę reakcji na ogień deklaruje producent w DoP, a wymaganą klasę określa projekt.
Na co zwrócić uwagę przy zapytaniu ofertowym
- Oznaczenie w obu systemach: „OWY (H05VV-F) 3×1,5 mm²”, „LgY (H07V-K) 1×16 mm²”. Dla przewodów wielożyłowych – czy wymagana jest żyła ochronna (żo) i jaki układ kolorów żył (identyfikację żył określa PN-HD 308 S2).
- Napięcie znamionowe: 300/500 V dla OWY, 450/750 V dla LgY – podanie go wyklucza zamianę na typ H03 lub H05 tam, gdzie wymagany jest H07.
- Kolor izolacji dla przewodów jednożyłowych (czarny, niebieski, żółto‑zielony itd.) i ewentualnie powłoki dla OWY.
- Klasa reakcji na ogień wymagana w projekcie oraz obowiązek dostarczenia DoP; dla przewodów stosowanych tylko w urządzeniach (nie w obiekcie budowlanym) – informacja, że CPR nie ma zastosowania.
- Ilość i jednostka: metry, z preferowanym opakowaniem (krążek 100 m, bęben) i dopuszczalnym podziałem na odcinki.
- Dopuszczalne zamienniki: inny producent przy tym samym kodzie zharmonizowanym jest dopuszczalny; DY zamiast LgY tylko wtedy, gdy projekt dopuszcza żyłę jednodrutową; OMY zamiast OWY nie, bo ma inne napięcie znamionowe.
- Dokumenty: karta katalogowa z przywołaną normą wyrobu, DoP (jeśli dotyczy), świadectwo jakości do dostawy.
Szerszy przegląd rodzin przewodów i kabli znajdziesz w artykule rodzaje kabli i przewodów.
Podstawa normatywna i źródła
- PN-HD 361 S4:2021-07 — System oznaczeń przewodów
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/35/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia (przekształcenie)
- Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2723 z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie norm zharmonizowanych dotyczących sprzętu elektrycznego opracowanych na potrzeby dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/35/UE
- PN-EN 50525-2-11:2011 — Przewody elektryczne -- Niskonapięciowe przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (Uo/U) -- Część 2-11: Przewody ogólnego zastosowania -- Giętkie przewody o izolacji z termoplastycznego polwinitu (PVC)
- PN-EN IEC 60228:2025-02 — Żyły kabli izolowanych
- PN-E-90068:2016-10 — Przewody elektryczne -- Przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe 300/500V oraz 450/750V (U0/U) -- Przewody wielożyłowe ogólnego przeznaczenia do układania na stałe o izolacji z termoplastycznego polichlorku winylu (PVC)
- PN-EN 50565-2:2014-11 — Przewody elektryczne -- Wytyczne stosowania przewodów na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (U0/U) -- Część 2: Wskazówki szczegółowe dotyczące typów przewodów objętych EN 50525
- PN-EN 50525-2-31:2011 — Przewody elektryczne -- Niskonapięciowe przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (Uo/U) -- Część 2-31: Przewody ogólnego zastosowania -- Przewody jednożyłowe, bez powłoki, o izolacji z termoplastycznego polwinitu (PVC)
- PN-HD 60364-5-52:2011 — Instalacje elektryczne niskiego napięcia -- Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego -- Oprzewodowanie
- PN-EN 50525-3-41:2011 — Przewody elektryczne -- Niskonapięciowe przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (Uo/U) -- Część 3-41: Przewody o specjalnych właściwościach w warunkach działania ognia -- Przewody jednożyłowe, bez powłoki, o izolacji z usieciowanego materiału niezawierającego halogenów i o małej emisji dymu
- PN-EN 50575:2015-03 — Kable i przewody elektroenergetyczne, sterownicze i telekomunikacyjne -- Kable i przewody do zastosowań ogólnych w obiektach budowlanych o określonej klasie odporności pożarowej
- PN-HD 308 S2:2007 — Identyfikacja żył w kablach i przewodach oraz w przewodach sznurowych
- PN-EN 50525-1:2011 — Przewody elektryczne -- Niskonapięciowe przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (Uo/U) -- Część 1: Wymagania ogólne
- PN-EN 50565-1:2014-11 — Przewody elektryczne -- Wytyczne stosowania przewodów na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (U0/U) -- Część 1: Wskazówki ogólne
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/364 z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie klasyfikacji reakcji na ogień wyrobów budowlanych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011
Artykuł ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne przepisy i normy oraz dokumentacja producenta wyrobu.