Klasy reakcji na ogień kabli w projekcie nowych warunków technicznych

Opublikowano: · 7 min czytania

Szpule z kablami i linami przed bramą rolowaną

Stan prawny na 12 października 2026 r. Opisane wymagania pochodzą z projektu rozporządzenia, nie z obowiązującego prawa.

Do tej pory polskie warunki techniczne dla budynków nie mówiły, jaką klasę reakcji na ogień ma mieć kabel ułożony na korytarzu szpitala czy w szachcie biurowca. Projektant korzystał z norm, wytycznych i własnej oceny, a w zapytaniach ofertowych pojawiały się zapisy w rodzaju „kabel bezhalogenowy” bez żadnej klasy. Projekt nowych warunków technicznych zmienia to w jednym załączniku. Opisujemy, co w nim jest, jak czytać oznaczenia klas według rozporządzenia (UE) 2016/364 i jak wpisać wymaganie do zapytania, żeby oferty dało się porównać.

Status: projekt RCL 12412604

Źródłem jest projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Rządowe Centrum Legislacji, projekt nr 12412604), w wersji „Projekt z dnia 6 sierpnia 2026 r.”. Na 12 października 2026 r. projekt jest po Komisji Prawniczej i na etapie notyfikacji, nie został podpisany ani ogłoszony. Rozporządzenie z 2002 r. ma w systemie ELI status „uznany za uchylony”, a do projektów można w okresie przejściowym stosować dawne przepisy na podstawie art. 102a–102c Prawa budowlanego (opisujemy to w tekście „Warunki techniczne po 20 września 2026 r.”). Tabela poniżej może się więc jeszcze zmienić i nikogo dziś nie wiąże.

Rozporządzenie z 2002 r. wspomina o kablach przy zespołach kablowych, które mają zachować ciągłość zasilania w czasie pożaru. Wymaganych klas reakcji na ogień samych kabli tam nie ma. Projekt dodaje je w osobnym załączniku zatytułowanym „Klasy reakcji na ogień kabli elektrycznych i kabli instalacji telekomunikacyjnej”, a w części o instalacji elektrycznej i w części o instalacji telekomunikacyjnej odsyła do niego wprost.

Skąd biorą się oznaczenia klas

Klasy reakcji na ogień kabli elektrycznych określa tabela 4 załącznika do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/364. To akt unijny, który obowiązuje bezpośrednio i jest dostępny bezpłatnie w EUR-Lex. Wynika z niego siedem klas głównych: Aca, B1ca, B2ca, Cca, Dca, Eca i Fca. Aca ocenia się po cieple spalania (do 2,0 MJ/kg), więc obejmuje kable praktycznie niepalne. Od B1ca do Dca rosną dopuszczalne wartości rozprzestrzeniania płomienia i wydzielania ciepła w badaniu wiązki kabli. Eca sprawdza się wyłącznie badaniem pojedynczego przewodu, a Fca dostaje kabel, który tego badania nie przeszedł.

Do klas B1ca–Dca dochodzą trzy klasyfikacje dodatkowe:

  • wydzielanie dymu: s1, s1a, s1b, s2, s3; według rozporządzenia s1a to s1 oraz przepuszczalność światła co najmniej 80%, a s1b to s1 oraz przepuszczalność od 60% do 80%,
  • płonące krople i cząstki: d0 (brak w czasie badania), d1 (żadne nie palą się dłużej niż 10 s), d2 (pozostałe),
  • kwasowość: a1 (przewodność poniżej 2,5 μS/mm i pH powyżej 4,3), a2 (przewodność poniżej 10 μS/mm i pH powyżej 4,3), a3 (pozostałe).

Pełna klasa kabla to więc klasa główna z trzema dopiskami, np. B2ca-s1a,d1,a1. Metody badań wskazuje rozporządzenie, a ich szczegóły są w płatnych normach, których tu nie streszczamy.

Co przewiduje załącznik w projekcie

Załącznik ma dwie tabele: dla kabli poza drogami ewakuacyjnymi i dla kabli na drogach ewakuacyjnych. W obu wymaganie zależy od rodzaju budynku i kategorii zagrożenia ludzi (ZL I–ZL V, budynki produkcyjno-magazynowe PM, inwentarskie IN) oraz od grupy wysokości: niski (N), średniowysoki (SW), wysoki (W), wysokościowy (WW).

Poza drogami ewakuacyjnymi

  • Budynki IN, budynki do dwóch kondygnacji nadziemnych w kategoriach ZL III, ZL IV i PM oraz małe budynki zwolnione w projekcie z wymagań klasy odporności pożarowej (m.in. dom jednorodzinny do trzech kondygnacji nadziemnych): dowolna klasa od Aca do Eca, bez klasyfikacji dodatkowych.
  • Budynki niskie i średniowysokie ZL I, ZL II, ZL III i ZL V: od Aca do Dca, dym s1, s1a, s1b lub s2, krople d0, d1 lub d2; kwasowości projekt tu nie wymaga.
  • Budynki wysokie i wysokościowe ZL I, ZL II, ZL III i ZL V: kolumna tabeli wymienia klasy od Aca do Dca, a objaśnienie dopuszcza Dca oraz Eca, gdy wysokość budynku ZL nie przekracza 55 m (zapis kolumny i objaśnienia nie są w pełni spójne). Dym: s1, s1a lub s1b, a s2 w warunkach z objaśnienia, które wymienia pomieszczenie z nie więcej niż 200 osobami niebędącymi stałymi użytkownikami (lub 100 dziećmi) oraz strefę chronioną systemem sygnalizacji pożarowej lub stałym urządzeniem gaśniczym. Krople d0 lub d1, kwasowość a1 lub a2.
  • W pozostałych pozycjach (ZL IV, PM) dopuszczono Aca–Eca bez klasyfikacji dodatkowych.

Punkt 3 załącznika wyłącza z tej tabeli kable ziemne w wydzielonym przeciwpożarowo pomieszczeniu rozdzielni elektrycznej oraz kable ziemne o długości do 20 m w budynku poza takim pomieszczeniem. Dla wykonawcy to typowy odcinek od złącza do rozdzielni głównej.

Na drogach ewakuacyjnych

Tu wymagania są ostrzejsze. Przykłady z tabeli:

  • budynek niski ZL I, ZL II lub ZL V: od Aca do Cca (Dca, gdy drogą ewakuuje się nie więcej niż 150 osób), dym s1a lub s1b, krople d0 lub d1, bez wymagania kwasowości; w budynku niskim ZL III, ZL IV i PM dopuszczony jest także dym s1 lub s2,
  • budynek średniowysoki ZL I: Aca, B1ca, B2ca lub Cca; ZL II lub ZL V: Aca, B1ca lub B2ca; w obu przypadkach dym s1a lub s1b, krople d0 lub d1, kwasowość a1 lub a2,
  • budynek średniowysoki PM: od Aca do Dca, dym s1, s1a, s1b lub s2, krople d0 lub d1, bez wymagania kwasowości,
  • budynek wysoki lub wysokościowy ZL I–ZL V: Aca, B1ca lub B2ca, dym s1a lub s1b, krople d0, kwasowość a1 lub a2,
  • budynek wysoki lub wysokościowy PM: od Aca do Cca, dym s1, s1a lub s1b, krople d0 lub d1, kwasowość a1 lub a2.

Wyjątki

Objaśnienia do tabel łagodzą wymagania w kilku sytuacjach. Kabel o klasie innej niż Fca wolno zastosować, gdy jest prowadzony w tynku lub pod tynkiem o grubości co najmniej 5 mm, w przegrodzie z materiałów A1 lub A2,d0, albo w pełnej osłonie z materiałów A1, A2,d0 lub B,d0 lub o klasie odporności ogniowej co najmniej E 30. Ta sama ulga obejmuje kable w szybie instalacyjnym, w którym może wystąpić efekt kominowy (na długości ponad 12 m lub przez więcej niż cztery kondygnacje), jeśli szyb ma klasę odporności ogniowej EI jak strop budynku, a co dwie kondygnacje zastosowano rozwiązania ograniczające pionowe rozprzestrzenianie się pożaru.

Poza drogami ewakuacyjnymi objaśnienie dopuszcza klasę Eca w strefie pożarowej chronionej stałym samoczynnym urządzeniem gaśniczym oraz dla kabla prowadzonego pojedynczo, poza wiązką; z jego treści nie wynika jednoznacznie, czy oba warunki muszą być spełnione łącznie. Na drogach ewakuacyjnych wolno zejść o jedną klasę niżej (Eca zamiast Dca, Dca zamiast Cca, Cca zamiast B2ca), gdy średnia gęstość obciążenia ogniowego kabli na drodze nie przekracza 10 MJ/m² albo gdy strefę chroni stałe samoczynne urządzenie gaśnicze. Pojedynczy kabel poza wiązką może tam mieć klasę Eca przy obciążeniu do 15 MJ/m². Klasyfikacje dodatkowe nie dotyczą kabli Aca ani kabli całkowicie osłoniętych w opisany wyżej sposób.

Dokumenty: DoP dziś, DoPC w przyszłości

Kable do trwałego wbudowania w obiekty budowlane objęte normą zharmonizowaną EN 50575 (w Polsce PN-EN 50575) są wyrobami budowlanymi. Producent deklaruje klasę reakcji na ogień w deklaracji właściwości użytkowych (DoP) i znakuje kabel znakiem CE na podstawie rozporządzenia (UE) nr 305/2011. Od 8 stycznia 2026 r. stosuje się nowe rozporządzenie (UE) 2024/3110, ale jego art. 95 ust. 3 utrzymuje ważność norm zharmonizowanych opublikowanych na podstawie rozporządzenia 305/2011, a ust. 8 każe dla wyrobów objętych tymi normami nadal stosować przepisy o DoP i oznakowaniu CE z 305/2011. Dla kabli dokumentem pozostaje zatem DoP. Nowa „deklaracja właściwości użytkowych i zgodności” zacznie ich dotyczyć dopiero po przyjęciu nowej normy dla tej rodziny wyrobów i upływie roku od aktu wykonawczego. Szerzej piszemy o tym w tekście o rozporządzeniu 2024/3110.

Polski tytuł PN-EN 50575:2015-03 w katalogu PKN mówi o obiektach „o określonej klasie odporności pożarowej”, choć norma dotyczy reakcji na ogień, a nie odporności ogniowej. W zapytaniu lepiej powoływać się na klasę z DoP niż na sam numer normy.

Jak zapisać klasę w zapytaniu ofertowym

Najczęstszy błąd to opis materiałowy („kabel bezhalogenowy”, „powłoka uniepalniona”) zamiast klasy. Dwie oferty spełniające taki opis mogą różnić się klasą o kilka stopni. Kabel bezhalogenowy nie musi też być ognioodporny; to inna właściwość, o której piszemy w tekście „Kabel bezhalogenowy a ognioodporny (PH90, FE180)”.

Przy każdej pozycji kablowej opłaca się podać:

  1. typ i budowę kabla (liczba i przekrój żył, napięcie znamionowe), tak jak w projekcie,
  2. minimalną klasę reakcji na ogień z klasyfikacjami dodatkowymi, np. „min. B2ca-s1a,d1,a1 wg DoP”, przepisaną z projektu,
  3. miejsce ułożenia, jeśli od niego zależy klasa (droga ewakuacyjna, szacht, strop podwieszany),
  4. wymagany dokument: DoP w języku polskim, oznakowanie CE,
  5. zasadę dla zamienników: dopuszczalny inny producent przy klasie nie niższej w każdej z czterech pozycji.

Słowo „minimalna” ma znaczenie. Kabel B2ca-s1a,d0,a1 spełnia wymaganie B2ca-s1a,d1,a1, ale Cca-s1a,d1,a1 już nie. Porównując oferty, sprawdza się każdą z czterech części klasy osobno, a nie tylko literę główną.

Dostawca, odpowiadając na takie zapytanie, może dołączyć DoP lub link do niej przy każdej pozycji. Gdy oferowany kabel ma klasę wyższą niż wymagana, lepiej napisać to wprost, bo kupujący nie zawsze to zauważy.

Na elektrorynek.pl opiszesz pozycje kablowe z klasą CPR i wymaganymi dokumentami w jednym zapytaniu, a oferty od dostawców przyjdą w porównywalnej formie: Dodaj zapytanie ofertowe — za darmo. Hurtownie i producenci mogą zarejestrować firmę i odpowiadać na zapytania.

Tabela z projektu może zostać zmieniona przed ogłoszeniem rozporządzenia. Wymagania dla konkretnego budynku określa projektant; artykuł nie zastępuje projektu ani uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Podstawa normatywna i źródła

  1. Dz.U. 2026 poz. 1161 — Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy - Prawo budowlane
  2. Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 — Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
  3. PN-EN 50575:2015-03 — Kable i przewody elektroenergetyczne, sterownicze i telekomunikacyjne -- Kable i przewody do zastosowań ogólnych w obiektach budowlanych o określonej klasie odporności pożarowej

Artykuł ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne przepisy i normy oraz dokumentacja producenta wyrobu.

← Wszystkie artykuły