GPSR (rozporządzenie 2023/988): obowiązki sprzedawcy i dystrybutora elektrotechniki online

Opublikowano: · 4 min czytania

Kartony z naklejkami na wózku przed halą magazynową

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR) stosuje się od 13 grudnia 2024 r. Zastąpiło dyrektywę 2001/95/WE. Dla hurtowni, sklepów internetowych i instalatorów sprzedających osprzęt elektryczny GPSR oznacza przede wszystkim nowe wymagania dotyczące informacji w ofercie online oraz jasne zasady postępowania przy wypadkach i wycofaniach. Poniżej omawiamy przepisy na podstawie tekstu rozporządzenia w EUR-Lex.

GPSR a dyrektywa niskonapięciowa: co się stosuje do elektrotechniki

Większość aparatury elektrycznej — wyłączniki, gniazda, oprawy, przedłużacze — podlega unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu, przede wszystkim dyrektywie niskonapięciowej 2014/35/UE. GPSR nie dubluje tych przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 1:

  • GPSR stosuje się w zakresie, w jakim prawo Unii nie zawiera przepisów szczególnych o takim samym celu;
  • do produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym niektóre rozdziały GPSR nie mają zastosowania, a inne stosuje się tylko do aspektów i ryzyk, których to prawodawstwo nie obejmuje.

W praktyce przepisy o sprzedaży na odległość, zgłaszaniu wypadków i wycofaniach produktów dotyczą również sprzedawców elektrotechniki, nawet gdy samo bezpieczeństwo elektryczne wyrobu ocenia się według LVD i norm zharmonizowanych.

Co musi zawierać oferta w sklepie internetowym (art. 19)

Podmiot sprzedający produkty na odległość podaje w ofercie co najmniej:

ElementPrzykład dla aparatury elektrycznej
a) Dane producenta: nazwa lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy i elektronicznyNazwa i adres producenta wyłącznika, strona kontaktowa
b) Jeśli producent nie ma siedziby w UE — dane osoby odpowiedzialnej w UEImporter lub upoważniony przedstawiciel
c) Informacje identyfikujące produkt, w tym jego zdjęcie, rodzaj i inne identyfikatoryZdjęcie, numer katalogowy, seria, typ
d) Ostrzeżenia i informacje o bezpieczeństwie w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów w danym państwieInformacja o montażu przez osobę z uprawnieniami, ostrzeżenia z instrukcji

Dla sklepu z tysiącami pozycji oznacza to konieczność utrzymywania kompletnych danych producentów i aktualnych zdjęć oraz numerów katalogowych. Dobrą praktyką jest też udostępnianie instrukcji i kart katalogowych przy produkcie.

Obowiązki dystrybutora (art. 12 GPSR i art. 9 LVD)

Przed udostępnieniem produktu na rynku dystrybutor weryfikuje, czy producent i — w stosownych przypadkach — importer spełnili swoje obowiązki, m.in. dotyczące oznaczenia produktu, danych kontaktowych oraz dołączenia instrukcji i informacji o bezpieczeństwie. Uwaga: zgodnie z art. 2 ust. 1 GPSR rozdział III sekcja 1 (w tym art. 12) nie ma zastosowania do produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym. Dla aparatury podlegającej dyrektywie niskonapięciowej obowiązki dystrybutora wynikają z art. 9 dyrektywy 2014/35/UE (sprawdzenie oznakowania CE, wymaganych dokumentów oraz instrukcji i informacji o bezpieczeństwie w języku polskim), a art. 12 GPSR dotyczy produktów spoza harmonizacji. W obu przypadkach dobrą praktyką hurtowni jest kontrola przy przyjęciu towaru:

  • czy na produkcie lub opakowaniu są dane producenta i identyfikator typu lub partii;
  • czy dołączona jest instrukcja w języku polskim;
  • czy wyrób nie budzi wątpliwości co do bezpieczeństwa (uszkodzenia, brak oznaczeń, podejrzenie podróbki).
Uwaga na podróbki: aparatura modułowa i przedłużacze to grupy produktów, w których zdarzają się podrabiane wyroby. Kupuj od autoryzowanych dystrybutorów i sprawdzaj oznaczenia na produkcie.

Wypadki i Safety Business Gateway (art. 20)

Gdy produkt spowoduje wypadek, producent zgłasza go właściwym organom przez portal Safety Business Gateway bez zbędnej zwłoki od momentu, gdy się o nim dowiedział. Importerzy i dystrybutorzy, którzy wiedzą o wypadku, informują producenta bez zbędnej zwłoki. Sprzedawca, któremu klient zgłasza np. przegrzanie gniazda czy zadymienie przedłużacza, powinien więc mieć procedurę przekazania informacji producentowi.

Wycofanie produktu: prawa kupującego (art. 35–37)

  • Konsumentów, których można zidentyfikować, informuje się bezpośrednio i bez zbędnej zwłoki; gdy to niemożliwe, korzysta się z innych kanałów o jak najszerszym zasięgu.
  • Zawiadomienie ma nagłówek „Odzyskanie produktu ze względów bezpieczeństwa”, zawiera opis produktu i zagrożenia oraz polecenie natychmiastowego zaprzestania używania; nie może łagodzić postrzegania ryzyka.
  • Konsument ma wybór spośród co najmniej dwóch środków: naprawy, wymiany na bezpieczny produkt albo zwrotu wartości produktu; nie ponosi kosztów wysyłki ani zwrotu.

Sklep, który przechowuje historię zamówień, może szybko dotrzeć do kupujących konkretną partię. To kolejny argument za rzetelnym prowadzeniem danych klienta.

Instalator, który sprzedaje osprzęt

Instalator kupujący aparaturę i odsprzedający ją klientowi w ramach usługi również udostępnia produkt na rynku. Nie musi prowadzić sklepu internetowego, ale powinien kupować towar od źródeł, które zapewniają dane producenta i instrukcje, przekazywać klientowi instrukcje i ostrzeżenia oraz wiedzieć, komu zgłosić niepokojący przypadek. Dobrym nawykiem jest zachowanie dowodów zakupu z numerami partii — przy wycofaniu łatwiej wtedy ustalić, u których klientów zamontowano dany wyrób.

Lista kontrolna dla sklepu z elektrotechniką

  1. Każda karta produktu: producent z adresem, zdjęcie, numer katalogowy i typ.
  2. Ostrzeżenia i instrukcje w języku polskim (oraz w językach krajów, do których sprzedajesz).
  3. Procedura przyjęcia towaru zgodna z art. 9 LVD (aparatura elektryczna) lub art. 12 GPSR (produkty spoza harmonizacji).
  4. Procedura przekazania informacji o wypadku producentowi.
  5. Gotowość do kontaktu z kupującymi przy wycofaniu.

Artykuł ma charakter informacyjny. Wiążący jest tekst rozporządzenia (UE) 2023/988 w EUR-Lex; w Polsce organem nadzoru jest m.in. Prezes UOKiK.

Podstawa normatywna i źródła

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów

Artykuł ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne przepisy i normy oraz dokumentacja producenta wyrobu.

← Wszystkie artykuły